![\"program\"](\"https:\/\/slaskipegaz.bs.katowice.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/DSC_0019.jpg\")
<\/a>We wtorek 21.03.2017 r. w pierwszym dniu kalendarzowej wiosny w Ksi\u0105\u017cnicy Beskidzkiej odby\u0142o si\u0119\u00a0 spotkanie z prof. Danielem Kad\u0142ubcem, wybitnym i cenionym etnografem, folkloryst\u0105, badaczem kultury ludowej i j\u0119zyka \u015al\u0105ska Cieszy\u0144skiego. Jego dorobek naukowy obejmuje zar\u00f3wno artyku\u0142y (napisa\u0142 ich oko\u0142o 600), jak i ksi\u0105\u017cki, mi\u0119dzy innymi Cieszy\u0144ska ojczyzna polszczyzna<\/em>, czy te\u017c opublikowana w minionym roku praca W cieszy\u0144skim mateczniku.<\/em> Niedawno ukaza\u0142o si\u0119 wznowienie, wydanej w \u00a0<\/strong>roku 1970 (I tom) i 1972 (II tom) monografii P\u0142yniesz Olzo, <\/em>wzbogaconej nowymi tekstami prof. Kad\u0142ubca. <\/em><\/p>\nI w\u0142a\u015bnie ta ksi\u0105\u017cka by\u0142a przedmiotem prelekcji profesora. Licznie zebranych go\u015bci, powita\u0142 dyrektor Ksi\u0105\u017cnicy Beskidzkiej, Bogdan Kocurek.<\/p>\n
Spotkanie prowadzi\u0142 prof. Ernest Zawada – artysta malarz, wyk\u0142adowca bielskiej Akademii Techniczno-Humanistycznej, bielszczanin urodzony w Cieszynie, wychowany w Koniakowie. Cho\u0107, jak sam m\u00f3wi\u0142, bli\u017cszy ni\u017c s\u0142owo jest mu obraz, za pomoc\u0105 kt\u00f3rego wypowiada si\u0119, to praca prof. Kad\u0142ubca zafascynowa\u0142a go i porwa\u0142a. Profesor Zawada m\u00f3wi\u0142, \u017ce, wed\u0142ug niego, jest to \u201edzie\u0142o wiekopomne, poniewa\u017c zamyka w sobie \u015blad kultury ziemi cieszy\u0144skiej(\u2026) duchowej, materialnej. Tutaj zosta\u0142a zaszczepiona polsko\u015b\u0107, by\u0142o jej zawsze pod g\u00f3rk\u0119, poniewa\u017c trzeba by\u0142o duchowo o t\u0119 polsko\u015b\u0107 walczy\u0107. I tutaj (w ksi\u0105\u017cce) jest polsko\u015b\u0107 w prawdziwym wydaniu.\u201d<\/p>\n
Tytu\u0142 monografii P\u0142yniesz Olzo<\/em> ma wymiar symboliczny, bo tak jak rzeka Olza \u0142\u0105czy ca\u0142y \u015al\u0105sk Cieszy\u0144ski, tak ksi\u0105\u017cka ta \u0142\u0105czy stare z nowym. Pierwsze wydanie, kt\u00f3re ukaza\u0142o si\u0119 44 lata temu by\u0142o ho\u0142dem z\u0142o\u017conym nauczycielom szk\u00f3\u0142 podstawowych, \u017cyj\u0105cych w regionie \u015al\u0105ska Cieszy\u0144skiego przed I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 i po niej, dla kt\u00f3rych kultura tego regionu by\u0142a fascynuj\u0105c\u0105 kopalni\u0105 wiedzy o ludziach, obrz\u0119dowo\u015bci, tradycji. Ich ambicj\u0105 by\u0142o poznanie tej kultury, a efektem bogaty zbi\u00f3r przys\u0142\u00f3w, opowiada\u0144, przy\u015bpiewek, kt\u00f3re, dzi\u0119ki prof. Kad\u0142ubcowi i jego wsp\u00f3\u0142pracownikom zosta\u0142y wykorzystane w\u0142a\u015bnie w pierwszym wydaniu P\u0142yniesz Olzo<\/em>.<\/p>\n Nades\u0142a\u0142a: Ksi\u0105\u017cnica Beskidzka w Bielsku-Bia\u0142ej<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Spotkanie z prof. Danielem Kad\u0142ubcem We wtorek 21.03.2017 r. w pierwszym dniu kalendarzowej wiosny w Ksi\u0105\u017cnicy Beskidzkiej odby\u0142o si\u0119\u00a0 spotkanie z prof. Danielem Kad\u0142ubcem, wybitnym i cenionym etnografem, folkloryst\u0105, badaczem kultury ludowej i j\u0119zyka \u015al\u0105ska Cieszy\u0144skiego. Jego dorobek naukowy obejmuje zar\u00f3wno artyku\u0142y (napisa\u0142 ich oko\u0142o 600), jak i ksi\u0105\u017cki, mi\u0119dzy innymi Cieszy\u0144ska ojczyzna polszczyzna, czy … Czytaj dalej [Relacja] KSI\u0104\u017bNICA BESKIDZKA W BIELSKU-BIA\u0141EJ<\/span> <\/a>Ksi\u0105\u017cka prof. Kad\u0142ubca sta\u0142a si\u0119 pretekstem do rozwa\u017ca\u0144 o bogactwie kulturowym \u015al\u0105ska Cieszy\u0144skiego, regionu ma\u0142ego, ale niezwykle ciekawego i barwnego, zakorzenionego w kulturze, historii, dziejach tej cz\u0119\u015bci Europy. Jednym z dziedzictw kulturowych jest gwara regionalna, kt\u00f3ra, jak podkre\u015bla\u0142 profesora Kad\u0142ubiec, jest odmian\u0105 j\u0119zyka staropolskiego, a \u201em\u00f3wi\u0107 po naszemu\u201d znaczy ni mniej ni wi\u0119cej jak m\u00f3wi\u0107 po staropolsku. Profesor przytoczy\u0142 te\u017c s\u0142owa Aleksandra Br\u00fccknera, kt\u00f3ry m\u00f3wi\u0142, \u017ce gwara cieszy\u0144ska jest j\u0119zykiem Reja i Kochanowskiego, a ci, kt\u00f3rzy ni\u0105 w\u0142adaj\u0105 s\u0105 zwi\u0105zani z ziemi\u0105 cieszy\u0144sk\u0105 od pokole\u0144, si\u0119gaj\u0105cych sze\u015bciuset lat wstecz. Gwar\u0119 nale\u017cy szanowa\u0107, pokazywa\u0107 i przekazywa\u0107, nie traktowa\u0107, jako co\u015b gorszego, bo j\u0119zyki, kt\u00f3re nie maj\u0105 gwary, nie rozwijaj\u0105 si\u0119.<\/p>\n<\/a>Drugie wydaniu P\u0142yniesz Olzo<\/em>, kt\u00f3re ukaza\u0142o si\u0119 pod koniec 2016 roku jest wydaniem poszerzonym i uaktualnionym. Do\u0142\u0105czone zosta\u0142y rozdzia\u0142y dotycz\u0105ce muzyki ludowej, pie\u015bni, zdobnictwa, przys\u0142\u00f3w, obrz\u0119dowo\u015bci. W sumie sze\u015b\u0107 nowych rozdzia\u0142\u00f3w. Ca\u0142o\u015b\u0107 otwiera esej Henryka Jasiczka pt. Nasz region i regionalizm<\/em> \u00a0Profesor Kad\u0142ubiec podkre\u015bla\u0142, id\u0105c za autorem artyku\u0142u, \u017ce s\u0142owa te nie s\u0105 synonimami za\u015bciankowo\u015bci czy prowincjonalizmu. To tw\u00f3rcza si\u0142a, kt\u00f3ra tym, co najlepsze w ludowo\u015bci powinna zasila\u0107 kultur\u0119 og\u00f3ln\u0105. Nie powinni\u015bmy si\u0119 wstydzi\u0107 naszych korzeni, poniewa\u017c one daj\u0105 nam si\u0142\u0119, okre\u015blaj\u0105 nasz\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107. Profesor Kad\u0142ubiec ubolewa\u0142 nad wszechobecn\u0105 unifikacj\u0105, kt\u00f3ra wymusza podobny sposobu zachowania si\u0119, ubierania, m\u00f3wienia. We wsp\u00f3\u0142czesnej kulturze nie ma miejsca na inno\u015b\u0107. Przestali\u015bmy postrzega\u0107 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 jako zalet\u0119. Sta\u0142a si\u0119 czym\u015b niepo\u017c\u0105danym. A to przecie\u017c w\u0142a\u015bnie r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 wskazuje na bogactwo kultury danej spo\u0142eczno\u015bci. Podobnie wstydzimy si\u0119 czy raczej nie pami\u0119tamy o naszych obyczajach, ch\u0119tnie przyjmuj\u0105c obyczaje zachodu, obce naszej kulturze. Zim\u0105 obchodzimy Walentynki, a zapominamy, \u017ce w czerwcu, w najkr\u00f3tsz\u0105 noc roku przypada Noc Kupa\u0142y, Sob\u00f3tka \u2013 s\u0142owia\u0144skie \u015bwi\u0119to magii i mi\u0142o\u015bci. Rozwa\u017cania profesora Kad\u0142ubca mo\u017cna podsumowa\u0107 s\u0142owami Stanis\u0142awa Jachowicza: \u201eCudze chwalicie, swego nie znacie\u201d.<\/p>\n<\/a>W trakcie spotkania go\u015bcie Ksi\u0105\u017cnicy Beskidzkiej mieli okazj\u0119 nie tylko wys\u0142ucha\u0107 ciekawego wyk\u0142adu profesora Kad\u0142ubca, ale r\u00f3wnie\u017c pos\u0142ucha\u0107 pie\u015bni regionalnych w wykonaniu autora P\u0142yniesz Olzo<\/em>. Akompaniowa\u0142 mu na heligonce Piotr Kukuczka, utalentowany pracownik Ksi\u0105\u017cnicy Beskidzkiej.<\/p>\n