Literatura jako most. “Opowieści pod kluczem” w Areszcie Śledczym w Gliwicach

Miejska Biblioteka Publiczna w Gliwicach rozpoczęła realizację projektu „Opowieści pod kluczem”, powstającego we współpracy z Aresztem Śledczym w Gliwicach. To inicjatywa skierowana do osadzonych ojców, której celem jest wspieranie budowania i podtrzymywania relacji z dziećmi poprzez literaturę, opowieść i działania twórcze.

Projekt zakłada przeprowadzenie cyklu spotkań autorskich, wykładów, czytań performatywnych oraz warsztatów twórczych. Uczestnicy spotkają się z pisarzami, ilustratorami i ekspertami zajmującymi się rozwojem dzieci oraz komunikacją opartą na opowieści. Najważniejszą częścią programu będą warsztaty, podczas których osadzeni stworzą własne książki dla swoich dzieci – od pomysłu i tekstu, przez ilustracje i projekt okładki, aż po ręczne wykonanie gotowego egzemplarza. Do udziału w projekcie zaproszono: Jakuba Ćwieka, Łukasza Orbitowskiego, Filipa Springera, Pawła Dobrzeleckiego, prof. Marka Kaczmarzyka, Krzysztofa Koja i Mateusza Świstaka. Warsztaty poprowadzą Kara Lewandowska, Karolina Maria Wiśniewska Szymon Teluk oraz Robert “Robb” Maciąg. 

„Opowieści pod kluczem” to projekt wykorzystujący literaturę jako narzędzie budowania relacji. Izolacja penitencjarna bardzo silnie wpływa na więzi rodzinne, a szczególnie na relacje dzieci z rodzicami pozbawionymi wolności. Rozłąka może wiązać się z lękiem, niepewnością i trudnymi emocjami, dlatego tak istotne są działania wspierające podtrzymywanie kontaktu i budowanie bliskości mimo fizycznej separacji.

Projekt wpisuje się również w szerszy kontekst zmian zachodzących w polskim systemie penitencjarnym. W marcu 2026 roku Ministerstwo Sprawiedliwości, Rzeczniczka Praw Dziecka oraz Służba Więzienna podpisały Kartę Praw Dzieci Rodziców Pozbawionych Wolności, dokument podkreślający znaczenie ochrony relacji między dzieckiem a rodzicem odbywającym karę. Karta wskazuje, że izolacja rodzica nie powinna oznaczać dla dziecka utraty prawa do kontaktu, bliskości i emocjonalnego bezpieczeństwa. „Opowieści pod kluczem” w naturalny sposób wpisują się w ten sposób myślenia, pokazując, że kultura może być jednym z narzędzi wspierających więzi rodzinne.

Dla Miejskiej Biblioteki Publicznej w Gliwicach to kolejny projekt pokazujący, że współczesna biblioteka może działać znacznie szerzej niż w tradycyjnie rozumianym obszarze promocji czytelnictwa. Instytucja kultury staje się partnerem działań społecznych odpowiadających na realne potrzeby różnych grup odbiorców, także tych, które rzadko kojarzone są z uczestnictwem w kulturze.

Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.